Deuteronomy 19
NIV — New International Version Bible (NIV)
SZ-PL — Słowo Życia (SZ-PL)
Verse 1
When the Lord your God has destroyed the nations whose land he is giving you, and when you have driven them out and settled in their towns and houses,
Podczas gdy Apollos przebywał w Koryncie, Paweł podróżował przez okoliczne wzgórza i przybył do Efezu, gdzie natknął się na grupę wierzących.
Verse 2
then set aside for yourselves three cities in the land the Lord your God is giving you to possess.
—Czy otrzymaliście Ducha Świętego, gdy uwierzyliście?—zapytał ich.
—Nawet nie słyszeliśmy o Duchu Świętym!—odpowiedzieli mu.
Verse 3
Determine the distances involved and divide into three parts the land the Lord your God is giving you as an inheritance, so that a person who kills someone may flee for refuge to one of these cities.
—To jaki chrzest przyjęliście?
—Chrzest Jana Chrzciciela—powiedzieli.
Verse 4
This is the rule concerning anyone who kills a person and flees there for safety—anyone who kills a neighbor unintentionally, without malice aforethought.
—Jan zanurzał ludzi w wodzie na znak opamiętania, wzywając ich, aby uwierzyli w Tego, który przyjdzie po nim, czyli w Jezusa—wyjaśnił Paweł.
Verse 5
For instance, a man may go into the forest with his neighbor to cut wood, and as he swings his ax to fell a tree, the head may fly off and hit his neighbor and kill him. That man may flee to one of these cities and save his life.
Gdy tylko o tym usłyszeli, zaraz dali się zanurzyć w imię Jezusa.
Verse 6
Otherwise, the avenger of blood might pursue him in a rage, overtake him if the distance is too great, and kill him even though he is not deserving of death, since he did it to his neighbor without malice aforethought.
Paweł położył na nich ręce, a wtedy zstąpił na nich Duch Święty i zaczęli mówić obcymi językami i prorokować.
Verse 7
This is why I command you to set aside for yourselves three cities.
A grupa ta liczyła około dwunastu mężczyzn.
Verse 8
If the Lord your God enlarges your territory, as he promised on oath to your ancestors, and gives you the whole land he promised them,
Następnie Paweł poszedł do synagogi i przez trzy miesiące śmiało nauczał w niej o królestwie Bożym.
Verse 9
because you carefully follow all these laws I command you today—to love the Lord your God and to walk always in obedience to him—then you are to set aside three more cities.
Ale niektórzy stawiali opór. Zamiast się opamiętać, publicznie wyśmiewali drogę Pana. Paweł odszedł więc od nich, zabierając ze sobą wierzących. Odtąd codziennie przemawiał w szkole Tyrannosa.
Verse 10
Do this so that innocent blood will not be shed in your land, which the Lord your God is giving you as your inheritance, and so that you will not be guilty of bloodshed.
Trwało to dwa lata, aż wszyscy mieszkańcy prowincji Azja, zarówno Żydzi, jak i poganie, usłyszeli słowo Pana.
Verse 11
But if out of hate someone lies in wait, assaults and kills a neighbor, and then flees to one of these cities,
A Bóg dokonywał przez Pawła niezwykłych cudów.
Verse 12
the killer shall be sent for by the town elders, be brought back from the city, and be handed over to the avenger of blood to die.
Nawet chusty i części jego odzieży kładzione na chorych powodowały uzdrowienie lub uwolnienie od demonów.
Verse 13
Show no pity. You must purge from Israel the guilt of shedding innocent blood, so that it may go well with you.
Tymczasem jacyś wędrowni żydowscy egzorcyści próbowali uwalniać ludzi od demonów, powołując się na imię Jezusa. Mówili:
—Rozkazuję ci, demonie, przez Jezusa, którego głosi Paweł!
Verse 14
Do not move your neighbor’s boundary stone set up by your predecessors in the inheritance you receive in the land the Lord your God is giving you to possess.
Witnesses
Robiło to siedmiu synów Skewasa, żydowskiego najwyższego kapłana.
Verse 15
One witness is not enough to convict anyone accused of any crime or offense they may have committed. A matter must be established by the testimony of two or three witnesses.
Jednak demon tak im odpowiedział:
—Znam Jezusa i znam Pawła, a wy, kim jesteście?
Verse 16
If a malicious witness takes the stand to accuse someone of a crime,
I człowiek opanowany przez demona rzucił się na nich. Pobił ich tak dotkliwie, że nadzy i poranieni uciekli z domu, w którym to miało miejsce.
Verse 17
the two people involved in the dispute must stand in the presence of the Lord before the priests and the judges who are in office at the time.
Wieść o tym szybko rozeszła się wśród wszystkich Żydów i pogan, żyjących w Efezie. Ogarnął ich lęk i z szacunkiem odnosili się do imienia Jezusa.
Verse 18
The judges must make a thorough investigation, and if the witness proves to be a liar, giving false testimony against a fellow Israelite,
Wielu zaś nowych wierzących wyznawało publicznie swoje złe czyny.
Verse 19
then do to the false witness as that witness intended to do to the other party. You must purge the evil from among you.
Spora grupa tych, którzy uprawiali czarną magię, przyniosła swoje tajemne księgi i publicznie je spaliła, mimo że miały one znaczną wartość. Oszacowano, że na ich zakup trzeba było przeznaczyć wynagrodzenie za wiele miesięcy ciężkiej pracy.
Verse 20
The rest of the people will hear of this and be afraid, and never again will such an evil thing be done among you.
Przykład ten pokazuje jak bardzo rozszerzał się wpływ słowa Bożego i jak potężnie było jego oddziaływanie na ludzi.
Verse 21
Show no pity: life for life, eye for eye, tooth for tooth, hand for hand, foot for foot.
Po tych wydarzeniach Paweł postanowił, że odwiedzi Macedonię i Achaję, a następnie uda się do Jerozolimy. Dodał też:
—Potem, gdy już tam tym przybędę, muszę jeszcze odwiedzić Rzym.
Verse 22
— not in NIV
Następnie wysłał swoich pomocników—Tymoteusza i Erasta—do Macedonii, sam zaś przez pewien czas pozostał jeszcze w prowincji Azja.
Zamieszki w Efezie
Verse 23
— not in NIV
Właśnie w tym czasie powstały w Efezie ogromne zamieszki spowodowane „drogą Pana”.
Verse 24
— not in NIV
Niejaki Demetriusz zatrudniał wielu rzemieślników przy wyrobie srebrnych miniaturek świątyni bogini Artemidy.
Verse 25
— not in NIV
Zwołał więc pracowników oraz innych rzemieślników tej branży i powiedział:
—Słuchajcie! Nasz fach przynosi nam duże zyski.
Verse 26
— not in NIV
Sami jednak widzieliście i słyszeliście, że nie tylko w Efezie, ale i w całej naszej prowincji niejaki Paweł przewraca ludziom w głowach. Twierdzi bowiem, że bogowie nie mogą być dziełem ludzkich rąk.
Verse 27
— not in NIV
Jego działalność zagraża naszym interesom. Co więcej, może doprowadzić do tego, że świątynia wielkiej bogini Artemidy zostanie zlekceważona, a sama Artemida zostanie pozbawiona czci, jaką oddaje jej prowincja Azja i cały świat.
Verse 28
— not in NIV
Słysząc to, zebrani wpadli w gniew i zaczęli wołać:
—Wielka Artemida Efeska!
Verse 29
— not in NIV
Wkrótce rozruchy ogarnęły całe miasto. Tłum porwał Gajusa i Arystarcha, dwóch towarzyszy podróży Pawła, i zaciągnął ich do teatru, było to bowiem główne miejsce spotkań mieszkańców miasta.
Verse 30
— not in NIV
Chciał tam pójść i Paweł, ale wierzący nie pozwolili mu.
Verse 31
— not in NIV
Również zaprzyjaźnieni z nim przedstawiciele władz prowincji prosili go przez posłańców, aby nie ryzykował życia i by pozostał w domu.
Verse 32
— not in NIV
A każdy z zebranych krzyczał coś innego. Panowało ogromne zamieszanie, a większość ludzi w ogóle nawet nie wiedziała, po co się zebrano.
Verse 33
— not in NIV
Kilku Żydów wyciągnęło z tłumu Aleksandra i wypchnęło go naprzód. On dał znak ręką, prosząc o ciszę i możliwość obrony.
Verse 34
— not in NIV
Gdy jednak ludzie zobaczyli, że jest Żydem, wszyscy zaczęli krzyczeć:
—Wielka Artemida Efeska!—i trwało to prawie dwie godziny.
Verse 35
— not in NIV
Wreszcie sekretarzowi rady miasta udało się uciszyć tłum.
—Obywatele Efezu!—zaczął. —Czy istnieje jeszcze ktoś, kto nie wiedziałby, że Efez stoi na straży świątyni wielkiej Artemidy, której posąg zesłał nam z nieba sam Zeus?
Verse 36
— not in NIV
Skoro jest to oczywiste, zachowajmy spokój i nie czyńmy niczego pochopnie.
Verse 37
— not in NIV
Ludzie, których tu przywlekliście, ani nie ukradli niczego w świątyni Artemidy, ani nie obrazili bogini.
Verse 38
— not in NIV
A jeśli Demetriusz i inni rzemieślnicy mają przeciw nim jakieś zarzuty, niech zgłoszą się do sądu i wniosą stosowne oskarżenie.
Verse 39
— not in NIV
Jeśli zaś są jakieś inne skargi, rada miasta rozpatrzy je na najbliższym posiedzeniu.
Verse 40
— not in NIV
Z powodu dzisiejszych wydarzeń grozi nam jednak oskarżenie o wszczynanie rozruchów. Jak bowiem wyjaśnimy powód naszego dzisiejszego zbiegowiska?
Verse 41
— not in NIV
I tymi słowami rozwiązał zgromadzenie.