1 Kings 7

It took Solomon thirteen years, however, to complete the construction of his palace.

Nagpatindog man si Solomon sang iya palasyo, kag 13 ka tuig ang pagpatindog sini.

He built the Palace of the Forest of Lebanon a hundred cubits long, fifty wide and thirty high,^[a] with four rows of cedar columns supporting trimmed cedar beams.

Ang isa sa mga bilding sini gintawag nga Kagulangan sang Lebanon. Ang kalabaon sini 150 ka tapak, ang kasangkaron 75 ka tapak, kag ang kataason 45 ka tapak. May apat^[a] ini ka kubay^[b] sang mga haligi nga sedro—15 kada kubay, kag nagasuporta ini sa 45 ka kahoy sang balayan nga sa diin naangot ang kisame nga sedro.

It was roofed with cedar above the beams that rested on the columns—forty-five beams, fifteen to a row.

Its windows were placed high in sets of three, facing each other.

Ang duha ka kilid sang bilding nga nagaatubangay may tig-tatlo ka bintana nga nagasunod.

All the doorways had rectangular frames; they were in the front part in sets of three, facing each other.^[b]

May tig-tatlo man ini ka rektanggulo nga mga puwertahan^[c] nga nagaatubangay.

He made a colonnade fifty cubits long and thirty wide.^[c] In front of it was a portico, and in front of that were pillars and an overhanging roof.

Ang isa pa ka bilding amo ang lugar nga tilipunan nga may madamo nga mga haligi. Ang kalabaon sini 75 ka tapak, kag ang kasangkaron 45 ka tapak. May balkon ini sa atubangan nga may atop kag may mga haligi.

He built the throne hall, the Hall of Justice, where he was to judge, and he covered it with cedar from floor to ceiling.^[d]

May ara man siya nga ginpahimo nga bilding nga sa diin ginbutang niya ang iya trono. Amo man ini ang lugar nga sa diin siya nagahukom. Ginpahaklapan niya ini sang mga tapi nga sedro halin sa salog hasta sa kisame.^[d]

And the palace in which he was to live, set farther back, was similar in design. Solomon also made a palace like this hall for Pharaoh’s daughter, whom he had married.

Ang bahin sang palasyo nga sa diin nagaestar si Solomon ara lang sa likod sang bilding nga sa diin siya nagahukom, kag pareho ang pagkahimo sini. Pareho man sini ang hitsura sang balay nga iya ginpahimo para sa iya asawa nga anak sang hari sang Egipto.^[e]

All these structures, from the outside to the great courtyard and from foundation to eaves, were made of blocks of high-grade stone cut to size and smoothed on their inner and outer faces.

Ini tanan nga mga bilding, halin sa ila mga pundasyon hasta sa ila mga atop, hinimo halin sa pinakamaayo nga mga bato nga ginpang-utod kag ginbasbasan ang tanan nga kilid suno sa husto nga takos.

The foundations were laid with large stones of good quality, some measuring ten cubits^[e] and some eight.^[f]

Ang mga pundasyon hinimo halin sa dalagko kag maayo nga klase sang mga bato. Ang kalabaon sang iban nga mga bato 15 ka tapak, kag ang iban 12 ka tapak.

Above were high-grade stones, cut to size, and cedar beams.

Nasampawan ini sang mga kahoy nga sedro kag malahalon nga mga bato nga ginbasbasan suno sa husto nga takos.

The great courtyard was surrounded by a wall of three courses of dressed stone and one course of trimmed cedar beams, as was the inner courtyard of the temple of the Lord with its portico.

The Temple’s Furnishings

Ang malapad nga lagwerta napalibutan sang pader. Ang kada tatlo ka sampaw sang mga bato sini nga nabasbasan nasampawan sang kahoy nga sedro. Pareho man sini ang pagkahimo sang mga pader sang sulod nga lagwerta sang templo sang Ginoo kag sang balkon.

Ang mga Kagamitan sang Templo

King Solomon sent to Tyre and brought Huram,^[g]

Ginpasugat ni Haring Solomon si Huram^[f] sa Tyre,

whose mother was a widow from the tribe of Naphtali and whose father was from Tyre and a skilled craftsman in bronze. Huram was filled with wisdom, with understanding and with knowledge to do all kinds of bronze work. He came to King Solomon and did all the work assigned to him.

kay maayo gid siya nga panday sang mga saway. Anak siya sang isa ka balo nga babayi nga halin sa tribo ni Naftali, kag ang iya amay taga-Tyre, nga isa man ka panday sang mga saway. Nagkadto siya kay Haring Solomon kag ginhimo niya ang tanan nga ginpahimo sa iya.

He cast two bronze pillars, each eighteen cubits high and twelve cubits in circumference.^[h]

Naghimo si Huram sang duha ka haligi nga saway, nga ang kada isa may kataason nga 27 ka tapak, kag may takos palibot nga 18 ka tapak.

He also made two capitals of cast bronze to set on the tops of the pillars; each capital was five cubits^[i] high.

Naghimo man siya sang duha ka saway nga ulo-ulo sang mga haligi, nga ang kada isa may kataason nga pito kag tunga ka tapak.

A network of interwoven chains adorned the capitals on top of the pillars, seven for each capital.

Ang kada ulo-ulo nadekorasyunan sang pito ka kulokadena nga nagatinabid,

He made pomegranates in two rows^[j] encircling each network to decorate the capitals on top of the pillars.^[k] He did the same for each capital.

nga may duha ka kubay sang puloprutas nga pomegranata.

The capitals on top of the pillars in the portico were in the shape of lilies, four cubits^[l] high.

Ang korte sang mga ulo-ulo sang mga haligi sa balkon daw mga bulak nga liryo,^[g] kag ang ila kataason anom ka tapak.

On the capitals of both pillars, above the bowl-shaped part next to the network, were the two hundred pomegranates in rows all around.

Ang kada ulo-ulo sang duha ka haligi napalibutan sang duha ka kubay sang puloprutas nga pomegranata nga 200 ka bilog. Ini nga dekorasyon ara sa ibabaw sang tipulon nga bahin sang ulo-ulo, sa tupad sang mga kulokadena.

He erected the pillars at the portico of the temple. The pillar to the south he named Jakin^[m] and the one to the north Boaz.^[n]

Ginpatindog ni Huram ang mga haligi sa balkon sang templo. Ang haligi sa bagatnan dampi gin-ngalanan niya nga Jakin, kag ang haligi sa aminhan dampi gin-ngalanan niya nga Boaz.

The capitals on top were in the shape of lilies. And so the work on the pillars was completed.

Ang korte sang mga ulo-ulo sang mga haligi daw mga bulak nga liryo. Kag natapos ang paghimo sang mga haligi.

He made the Sea of cast metal, circular in shape, measuring ten cubits from rim to rim and five cubits high. It took a line of thirty cubits^[o] to measure around it.

Dayon naghimo si Huram sang dako nga suludlan sang tubig nga daw kawa, nga ginatawag Dagat. Ang kadalumon sini pito kag tunga ka tapak, ang kasangkaron 15 ka tapak, kag ang takos palibot 45 ka tapak.

Below the rim, gourds encircled it—ten to a cubit. The gourds were cast in two rows in one piece with the Sea.

Napalibutan ini sang duha ka kubay sang dekorasyon sa ubos lang sang baba sini. Ini nga dekorasyon daw sa mga nagagapa nga tanom, kag may ara sang anom sini sa kada isa ka tapak palibot, kag naporma na ini nga daan upod sa suludlan sang pagkahimo sini.

The Sea stood on twelve bulls, three facing north, three facing west, three facing south and three facing east. The Sea rested on top of them, and their hindquarters were toward the center.

Nagatungtong ang suludlan sa likod sang dose ka turo nga baka nga saway nga nagatalikdanay. Ang tatlo ka baka nagaatubang sa aminhan, ang tatlo sa nakatundan, ang tatlo sa bagatnan, kag ang tatlo sa sidlangan.

It was a handbreadth^[p] in thickness, and its rim was like the rim of a cup, like a lily blossom. It held two thousand baths.^[q]

Ang kadamulon sang suludlan tatlo ka pulgada, kag ang baba sini daw pareho sa baba sang tasa nga nagakurba paguwa pareho sa nagabuskad nga bulak nga liryo. Kag puwede ini masudlan sang mga 11,000 ka galon nga tubig.

He also made ten movable stands of bronze; each was four cubits long, four wide and three high.^[r]

Naghimo man si Huram sang napulo ka karo nga saway nga ginagamit sa paghakot sang tubig. Ang kalabaon sang kada isa anom ka tapak, ang kasangkaron anom man ka tapak, kag ang kataason apat kag tunga ka tapak.

This is how the stands were made: They had side panels attached to uprights.

Amo sini ang pagkahimo sang mga karo: ang mga dingding sini may mga kuwadro-kuwadro

On the panels between the uprights were lions, bulls and cherubim—and on the uprights as well. Above and below the lions and bulls were wreaths of hammered work.

kag nadekorasyunan sang dagway sang mga leon, mga turo nga baka, kag mga kerubin. Ang ibabaw kag ang idalom sang mga kuwadro-kuwadro palareho nga nadekorasyunan sang daw mga bulak.

Each stand had four bronze wheels with bronze axles, and each had a basin resting on four supports, cast with wreaths on each side.

Ang kada karo may apat ka saway nga rueda kag may saway nga mga ehe. Sa kada pamusod sang mga karo may ara sang panukod para sa tipulon nga tulungtungan sang saway nga labador. Ang mga panukod nadekorasyunan sang daw mga bulak nga nagatalabid. Ang tipulon nga tulungtungan nagalabaw sing isa kag tunga ka tapak sa ibabaw sang karo, kag ang kasangkaron sang baba sini duha ka tapak kag tatlo ka pulgada. Ang palibot sang baba may mga ginkorte nga mga dekorasyon. Ang dingding sang mga karo mga kuwadrado kag indi tipulon.

On the inside of the stand there was an opening that had a circular frame one cubit^[s] deep. This opening was round, and with its basework it measured a cubit and a half.^[t] Around its opening there was engraving. The panels of the stands were square, not round.

The four wheels were under the panels, and the axles of the wheels were attached to the stand. The diameter of each wheel was a cubit and a half.

Sa idalom sang kuwadrado nga mga dingding may apat ka rueda nga naangot sa mga ehe nga naporma na nga daan upod sa karo sang pagkahimo sini. Ang kataason sang kada rueda duha ka tapak kag tatlo ka pulgada,

The wheels were made like chariot wheels; the axles, rims, spokes and hubs were all of cast metal.

kag pareho ini sa rueda sang karwahe. Ang mga ehe, mga tubo, mga radyos, kag mga yantas sang rueda puro saway.

Each stand had four handles, one on each corner, projecting from the stand.

Ang kada karo may apat ka uluyatan—isa sa kada kilid, kag naporma na ini nga daan upod sa karo sang pagkahimo sini.

At the top of the stand there was a circular band half a cubit^[u] deep. The supports and panels were attached to the top of the stand.

Ang bibi sang ibabaw sang kada karo siyam ka pulgada ang kasangkaron palibot. Ang mga panukod sini kag ang dingding sang karo naporma na nga daan upod sa karo sang pagkahimo sini.

He engraved cherubim, lions and palm trees on the surfaces of the supports and on the panels, in every available space, with wreaths all around.

Nadekorasyunan ang mga dingding kag mga panukod sang mga dagway sang mga kerubin, mga leon kag mga kahoy nga palma bisan diin nga may lugar para sini. Kag may dekorasyon man ini nga daw mga bulak nga nagatalabid palibot.

This is the way he made the ten stands. They were all cast in the same molds and were identical in size and shape.

Amo ato ang pagkahimo ni Huram sang napulo ka karo. Pareho tanan ang ila kadakuon kag korte, kay isa lang ka hurmahan ang ginpormahan sa ila.

He then made ten bronze basins, each holding forty baths^[v] and measuring four cubits across, one basin to go on each of the ten stands.

Naghimo man si Huram sang napulo ka saway nga mga labador, isa para sa kada karo. Ang kasangkaron sang kada labador anom ka tapak, kag puwede masudlan sing mga 220 ka galon nga tubig.

He placed five of the stands on the south side of the temple and five on the north. He placed the Sea on the south side, at the southeast corner of the temple.

Ginbutang niya ang lima ka karo sa bagatnan dampi sang templo, kag ang lima pa gid sa aminhan dampi. Ginbutang niya ang suludlan sang tubig nga ginatawag Dagat sa tunga sang bagatnan kag sidlangan sang templo.

He also made the pots^[w] and shovels and sprinkling bowls.

So Huram finished all the work he had undertaken for King Solomon in the temple of the Lord:

Ini tanan nga mga butang nga para sa templo sang Ginoo, nga ginhimo ni Huram para kay Haring Solomon, puro saway nga ginpahining.

The king had them cast in clay molds in the plain of the Jordan between Sukkoth and Zarethan.

Ginpahimo ini ni Haring Solomon paagi sa hurmahan nga didto sa Kapatagan sang Jordan, sa tunga sang Sucot kag Zaretan.

Solomon left all these things unweighed, because there were so many; the weight of the bronze was not determined.

Madamo ini nga mga butang, gani wala na lang ini ni Solomon ginpakilo; wala nahibaluan kon pila ka kilo ini nga mga saway.

Solomon also made all the furnishings that were in the Lord’s temple:

When all the work King Solomon had done for the temple of the Lord was finished, he brought in the things his father David had dedicated—the silver and gold and the furnishings—and he placed them in the treasuries of the Lord’s temple.

Sang matapos ang tanan nga ginpahimo ni Haring Solomon para sa templo sang Ginoo, gindala niya sa mga bodega sang templo ang mga butang nga gindedikar sang iya amay nga si David—ang mga pilak, mga bulawan, kag mga kagamitan.